atelier M5
  • interieur
  • fotografie
  • educatie
  • verbeelding
  • Moestuin 2.0
  • tours
  • M5
  • contact

HEEMKUNST * COSTA NOVA

Afbeelding
Project: Artist In Residence - Heemkunst - COSTA NOVA  ​​​
Locatie: Costa Nova – Jávea/Xabia – Spanje

Adres: Carrer de La Tadorna, 03738 Costa Nova, Alicante, Spanje
Coördinaten: 38,73940º N, 0,20939º O
Hoogte: 110 m AMSL
Periode: 03 december – 15 januari 
Afbeelding
De locatie: Costa Nova - Jávea  - Spanje
LOCATIE
Dit verhaal begint op een puntje van het vasteland in het oosten van Spanje aan de Middellandse Zee. Costa Nova is een plek die in meerdere opzichten bijzonder is voor Marieke. Ze komt al jaren in de omgeving en kent het gebied tussen Alicante en Valencia inmiddels een beetje. Marieke is nu voor de tweede keer op de Costa Nova. Het is een klein gebied dat bestaat uit een stuk natuur en een bebouwd deel. Ze dragen beide de naam ‘Costa Nova’, dat zoiets als ‘Nieuwe Kust’ betekent. Er zijn veel Nederlanders en andere Europeanen die hier een (vakantie-)huis hebben, maar er zijn ook veel locals die hier wonen en werken.  In de weekenden, vakanties en tijdens feestdagen komen  er veel Spanjaarden uit andere delen van land naar deze kuststreek. ​​​
Flatlays van gevonden voorwerpen en materialen in het wandelgebied van Costa Nova. 
PROJECT HEEMKUNST
Het idee van dit heemkunstproject is langzaam maar gestaag ontstaan. Marieke had vooraf niet kunnen bedenken hoe het er precies uit zou komen te zien. Het is een proces geweest dat door de tijd en de omstandigheden is gevormd. Door stapje voor stapje te kijken wat er gebeurt en hoe dat bij zichzelf resoneert kwam er voorzichtig een lijn in. Daar was vertrouwen en vastberadenheid voor nodig. Het is voor haar een lange tijd niet mogelijk geweest om zo'n project te starten. Een aanleiding om dit nu wel in gang te zetten was een omslag en combinatie van gebeurtenissen in haar leven.  Daarnaast voelde ze een enorme drang in haar lijf om weer iets te maken, om te creëren. Dat maakt dit project zeer persoonlijk. Het maakt het daarmee ook kwetsbaar en tegelijkertijd geeft het betekenis omdat het voor haar zo bijzonder is dat ze dit nu wel kon doen. Marieke heeft veel gereisd, maar ze was nooit zolang op één plek geweest. Dit bood haar de kans om zich te verdiepen in haar tijdelijke omgeving. Dat deed ze met een open blik en haar nieuwsgierigheid. Saai werd het nooit, want iedere dag was anders. Dan viel haar bijvoorbeeld weer iets anders op of kreeg ze nieuwe ideeën die ze direct uit kon werken.  ​​​
Impressie van het tijdelijke atelier. 
“Dit is iets dat ik moest doen, het voelt als pure noodzaak. Het was mooi om de motivatie helemaal uit mezelf te halen. Vooraf wist ik niet precies wat ik ging doen of wat de resultaten zouden worden en dat voelde heel vrij. En dat vrije gevoel, daar was ik naar op zoek, want dat heb ik jarenlang niet gevoeld.  Daarnaast was ik niemand verantwoording schuldig; dit is mijn project en ik kon doen wat goed voelde. Bij veel keuzes heb ik nagedacht en ik kan ze onderbouwen, maar ik heb ook vaak mijn intuïtie gevolgd. Ook heb ik momenten gehad dat ik er even afstand van moest nemen en het later nog eens goed bekeek. Soms vond ik dat het anders moest, vaak was het ook goed zoals het was. Nu had ik de rust en ruimte die voor zoiets nodig is. Dat hele vrije klinkt fijn, maar zorgde er soms ook voor dat ik bleef fladderen. Door mezelf wat kaders te geven, werd het duidelijker en kon ik beter focussen."​​​
Bladeren van de prikneus voor het drogen in de plantenpers. Voorbereidingen voor het maken van een herbarium. 
ARTIST IN RESIDENCE 
Door een periode zo intensief met een project bezig te zijn kon er een bepaalde mate van diepgang tot stand komen. Het doet denken aan het concept van een artist in residence. Een kunstenaar werkt voor een periode in een inspirerende omgeving, vrij van dagelijkse beslommeringen, waarbij nieuwe inzichten ontstaan om artistieke groei te realiseren. De focus ligt op ontwikkeling, experiment en onderzoek. Vaak worden kunstenaars, vormgevers of andere creatievelingen uitgenodigd, maar in dit geval heeft Marieke zichzelf voor een aantal weken in een andere omgeving gezet en haar eigen tijdelijke atelier ingericht.  Dat zorgde ervoor dat ze zich helemaal kon focussen en tussendoor  rust kon nemen. Daardoor kon ze de diepte opzoeken en de nadruk leggen op het onderzoeken en experimenteren. Ze kon alles laten liggen en de volgende dag met een frisse blik en nieuwe energie oppakken waar ze was gebleven. 
Gedroogde vijgenbladeren.  Gesneden in rechthoekige vormen om te gebruiken in een herbariumcollage. 
HEEMKUNDE > HEEMKUNST
Heemkunde is onderzoek naar de leefomgeving. Denk hierbij aan de flora, fauna en de cultuur van een bepaalde plaats of gebied. Het bestuderen en analyseren van de omgeving is hierbij het uitgangspunt. Dat heeft Marieke gedaan door te observeren, foto’s en tekeningen te maken. Maar ook door dingen te verzamelen zoals bladeren, takken, klei, stenen, verpakkingen en gevonden voorwerpen. Vervolgens is ze met die materialen aan de slag gegaan om werk te maken dat past bij deze plek. Zo heeft ze zelf kwasten gemaakt van gedroogde takken en bladeren en ze heeft de kenmerkende rode klei gebruikt als kleurstof voor de verf die ze heeft gemaakt. De (zeer ijzerrijke)  klei is hier te zien als de basis, letterlijk de grond-stof. Gevonden voorwerpen en delen van verpakkingen heeft ze verwerkt in 3D-collages. Door aandacht te hebben voor verschillende facetten van de omgeving en vanuit haar kijk op de dingen legt ze soms onverwachte verbanden en ontstaan er verrassende ideeën. 
Verschillende series van collages met diverse materialen en technieken. 
TERUG NAAR DE BASIS
Er is natuurlijk meer bij komen kijken dan alleen werken in een andere omgeving. De manier waarop Marieke dingen maakt komt voort uit haar verschillende persoonlijke interesses en fascinaties. Veel kennis en ervaringen die ze de afgelopen decennia heeft opgedaan heeft ze kunnen toepassen. Alles wat ze haar hele leven heeft gezien, gehoord, beleefd en geleerd heeft ze ergens opgeslagen en bij dit project maakt ze daar bewust en onbewust gebruik van. Door terug te gaan naar de basis, voelde het allemaal heel vanzelfsprekend en logisch. Het is ook een inkijkje in hoe Marieke haar omgeving beleeft en observeert met zoals heel vaak aandacht voor de details en nuances. Als ze ergens is gebruikt ze al haar zintuigen om de omgeving optimaal te ervaren, maar ze is ook in staat iets te maken met wat ze op dat moment voor handen heeft; terug naar de basis' is in dit geval ook leidend geweest bij de keuze van kleuren, vormen, materialen en technieken waar ze mee heeft gewerkt.
Experimenten met papier en de typische Spaanse rode klei die ook te vinden is in de Costa Nova. 
DE RESULTATEN
Hoewel het proces belangrijker was dan de eindresultaten heeft het project een diverse collectie producten opgeleverd. Het is een verzameling illustraties, schetsen, collages (2D en 3D), schilderijen, kleivoorwerpen en leporello's. De collectie zegt iets over hoe Marieke deze plek ziet en wat ze daar vervolgens heeft kunnen maken. De ervaringen die ze hiermee heeft opgedaan neemt ze mee in volgende projecten. Ook het momentum dat ze heeft kunnen creëren voor zichzelf, hoopt ze in stand te kunnen houden. Wat anderen zien in het werk is heel persoonlijk; Marieke is dan ook nieuwsgierig hoe anderen het werk bekijken. Mensen kijken altijd op hun eigen manier: met hun eigen stemmingen, ervaringen en paradigma's. Zo kan het werk aanspreken op een positieve manier, omdat bij iemand bepaalde kleuren aanspreken. Het kan mogelijk een soort afkeer opwekken omdat bijvoorbeeld ​ het materiaal helemaal geen prettige associaties oproept. 
Proces van het samenstellen van 3D-collages met gevonden materialen en voorwerpen. 
Onderzoeken naar composities met de X als uitganspunt met potloden, acrylverf, zelfgemaakte verf met de rode klei en zwarte pennen.  
DE SYMBOLIEK ACHTER HET X-TEKEN
Twee schuine lijnen die samen visueel een heel krachtig teken vormen. Een kruis(-je) heeft veel verschillende betekenissen. Marieke gebruikt het vaak om een plek op de landkaart te markeren: 'Hier is een interessante plek.' Iets aankruisen in een formulier doet ze ook met een kruisje in plaats van bijvoorbeeld het hele hokje inkleuren. In tekstberichtjes staat het voor een kusje, voor liefde. Meer algemeen en juist specifiek in beeldende kunst staat het voor lijden, een fout of voor een afwijzing. Het wordt ook gebruikt om vensters af te sluiten op computers. In dit heemkunstproject staat het symbool voor de specifieke locatie Costa Nova. Ondanks dat het zo'n rigide vorm is, bleek Marieke er eindeloos mee te kunnen variëren. Hierbij kwam de nadruk te liggen op de verschillende composities en op welke manier de kruisjes met elkaar werken. De handeling van de kruisjes zetten bleek ook een voldaan gevoel op te roepen, om dingen af te sluiten die achter haar liggen. 
Leporello's: gevouwen boekjes in zigzagvorm.   Diverse materialen en technieken.
LEPORELLO'S
Naast de onderzoeken naar composities in de illustraties en collages, heeft het uitproberen van verschillende bindwijzen ook de aandacht gehad. Één vorm springt daar bovenuit: de leporello. Een  klein en opvouwbaar boekje, met een harmonica-achtige binnenkant van karton. Ieder paneel heeft een eigen karakter en als het boekje wordt uitgevouwen loopt de illustratie door in één lang verhaal. Door de zigzagvorm kan het boekje als het half open is gevouwen rechtop blijven staan, waardoor de hele voorstelling is te zien. Nog een voordeel: dichtgevouwen nemen de leporello's weinig ruimte in. Marieke heeft bestaande blanco varianten gebruikt en ze heeft een aantal leporello's  zelf gemaakt.  De naam komt uit een opera van Mozart, naar de bediende van Don Giovanni, die een lijst in deze vorm bijhield. 
Series van 2D en 3D collages, diverse materialen en technieken. 
DRIELUIK & VIERKANT
Marieke werkt bijna altijd in een serie van drie, dat geeft haar houvast. Ze legt zichzelf daarmee eigenlijk een soort restrictie op, maar het geeft haar ook de vrijheid om tegelijkertijd aan meerdere objecten tegelijk te werken. Daardoor kan ze direct naast elkaar zien wat werkt en wat niet. Ze kan verschillende variaties uitproberen en naast elkaar zien. Op deze manier creëert ze een soort familie; een eenheid in vormen, materialen en kleuren. De collages en illustraties versterken elkaar, maar kunnen ook goed  op zichzelf staan.  Overigens is het werken in een serie van drie geen vast gegeven, ze wijkt daar ook graag vanaf.  Ze houdt zich zo scherp om te voorkomen dat er teveel herhaling ontstaat. Naast de drieluiken is ook het werken in een vierkant een terugkerend gegeven. Zo komt de nadruk te liggen op het materiaal en de compositie en niet zozeer op de vorm. Ook hier wijkt ze ze nu en dan af; door met rechthoekige vormen als basis te werken krijgen de werken als vanzelf een richting (links-rechts en onder-boven). 
Diverse materialen, gevonden voorwerpen en verschillende technieken op canvas - 60 x 40 cm. 
DESIGN  & KUNST
De fascinatie voor materialen, structuren en verbindingen is terug te voeren naar  de opleiding interieurarchitectuur die Marieke heeft gevolgd. De hang naar de beeldende kunst komt juist weer naar voren in de aandacht voor composities en het zoeken naar de esthetiek.  Vanaf jongs af aan probeert ze raakvlakken en overlap te vinden met het abstracte van beeldende kunst in combinatie met het functionele van design. Waar ze ook komt, ze kijkt altijd hoe iets is gemaakt en welke materialen er zijn gebruikt.   Welke verbindingen zijn er gemaakt en welke aandacht is er voor de details? Dat is soms weleens intensief, omdat  ze nooit zomaar ergens even kan zijn. Tegelijkertijd heeft die focus op de kleine dingen ook waardevolle betekenis, alles krijgt haar aandacht. Ook tijdens het maakproces van deze collectie krijgen details alle aandacht. Dat maakt het soms even tijd nodig heeft om de werken goed te bekijken.
Compositie met reliëf van vulmiddel op multiplex. 
Proces van 3D collage met klei en fragmenten van restmateriaal van stucwerk. 

"True art comes from an inner necessity. It is not something we choose, it's something we must do."
- Antoni Tàpies - 
​
BEZIELING
Zoals eerder beschreven is dit heemkunstproject ontstaan vanuit een soort innerlijk drang, je kan het bezieling of bevlogenheid noemen.  Je ziel ergens inleggen is iets bijzonders en iets dat je op zoveel manieren kan doen. Door te vertrouwen op de eigenheid en het proces was er alle ruimte om dingen te laten ontstaan. Er was iedere dag wel een moment: "Dit was er vanmorgen nog niet en nu bestaat het." Toen Marieke voor dit project de voorbereidingen trof, kwam ze bovenstaand citaat van de Catalaanse kunstenaar Tàpies tegen. Het sluit naadloos aan bij dit project. Naast het feit dat deze tekst aanspreekt, blijkt ook dat er overeenkomsten zijn in het materiaalgebruik en in de vormentaal. 


Ronde en vierkante reliefs in diverse afmetingen met botanische afdrukken en afdrukken van elementen in het straatbeeld.  
AFSLUITEND
"Ik kijk hier met een heel voldaan gevoel op terug. Vooraf had ik niet kunnen bedenken wat ik precies zou maken, er was geen concreet doel. Ik kon me in alle rust verdiepen in m'n omgeving en ik voelde me ontspannen genoeg om er niet steeds op uit te willen en de omgeving te ontdekken zoals ik dat normaal doe als ik op reis ben. De focus lag op het observeren van wat er direct om me heen was en op het kunnen creëren van illustraties, collages en andere objecten. Het is een heel waardevolle ervaring die me vast nog even bij zal blijven. Nooit eerder heb ik me zo lang en zo intensief bezig kunnen houden met dat wat ik misschien wel het liefste doe: iets maken."


< terug
Powered by Maak je eigen unieke website met aanpasbare sjablonen.
  • interieur
  • fotografie
  • educatie
  • verbeelding
  • Moestuin 2.0
  • tours
  • M5
  • contact