KUNSTPROJECT IDENTITEIT - DE SALON
In november 2026 neemt Marieke deel aan de thema-expositie ‘Identiteit’ bij De Salon in Oudenbosch. Samen met een groep van 26 andere kunstenaars gaat ze de komende maanden aan de slag om nieuw werk te creëren dat dit veelzijdige onderwerp verkent.
"Wat dit project bijzonder maakt, is het gezamenlijke proces; we komen tussentijds samen om elkaar te inspireren en ervaringen uit te wisselen, terwijl we in ons eigen atelier het uiteindelijke werk maken. Met mijn deelname wil ik de dialoog aangaan over een aspect van identiteit dat vaak onzichtbaar blijft, maar wel mijn hele dagelijks leven beïnvloedt: het leven met een chronische ziekte. Identiteit wordt vaak gezien als iets statisch, iets wat we zelf kiezen of opbouwen. Maar wat gebeurt er met je ik-gevoel als je lichaam helemaal niet meewerkt? Voor mij is identiteit niet iets maakbaars, maar een voortdurende onderhandeling tussen wat mijn hoofd wil en wat mijn pijnlijke en vermoeide lijf aankan. Het dwingt me om mezelf telkens opnieuw uit te vinden. Het vraagt om veerkracht, aanpassingsvermogen en het vinden van schoonheid in de vergankelijkheid. In mijn werk voor dit project wil ik onderzoeken hoe de 'beperking' niet alleen in de weg zit, maar ook iets unieks toevoegt aan wie ik ben. Het gaat over de contrasten: de hardheid van de pijn versus de zachtheid van het karakter; de stilstand van het lichaam versus de beweging van de geest. Door mijn persoonlijke ervaring te koppelen aan het thema identiteit, hoop ik een beeld te scheppen dat wellicht herkenbaar is voor anderen: de zoektocht naar een autonoom 'zelf' in een lichaam dat soms als een gevangenis aanvoelt."
Het resultaat van dit proces zal in november 2026 te zien zijn tijdens de expositie in De Salon.
Locatie: De Salon - Ruimte voor Kunst, Markt 28 in Oudenbosch. De Salon zet kunst in voor het creëren van bijzondere ervaringen en maatschappelijke reflectie.
Data: De vernissage is vrijdag 6 november van 20.00 - 22.00 uur. De expositie vindt plaats gedurende drie weekenden in november 2026 (7-8, 14-15 en 21-22 november van 13.30 - 17.00 uur).
Bijzonderheden: Bij de expositie verschijnt een speciaal kunstprojectboek waarin alle deelnemende kunstenaars en hun werken worden gepresenteerd.
"Wat dit project bijzonder maakt, is het gezamenlijke proces; we komen tussentijds samen om elkaar te inspireren en ervaringen uit te wisselen, terwijl we in ons eigen atelier het uiteindelijke werk maken. Met mijn deelname wil ik de dialoog aangaan over een aspect van identiteit dat vaak onzichtbaar blijft, maar wel mijn hele dagelijks leven beïnvloedt: het leven met een chronische ziekte. Identiteit wordt vaak gezien als iets statisch, iets wat we zelf kiezen of opbouwen. Maar wat gebeurt er met je ik-gevoel als je lichaam helemaal niet meewerkt? Voor mij is identiteit niet iets maakbaars, maar een voortdurende onderhandeling tussen wat mijn hoofd wil en wat mijn pijnlijke en vermoeide lijf aankan. Het dwingt me om mezelf telkens opnieuw uit te vinden. Het vraagt om veerkracht, aanpassingsvermogen en het vinden van schoonheid in de vergankelijkheid. In mijn werk voor dit project wil ik onderzoeken hoe de 'beperking' niet alleen in de weg zit, maar ook iets unieks toevoegt aan wie ik ben. Het gaat over de contrasten: de hardheid van de pijn versus de zachtheid van het karakter; de stilstand van het lichaam versus de beweging van de geest. Door mijn persoonlijke ervaring te koppelen aan het thema identiteit, hoop ik een beeld te scheppen dat wellicht herkenbaar is voor anderen: de zoektocht naar een autonoom 'zelf' in een lichaam dat soms als een gevangenis aanvoelt."
Het resultaat van dit proces zal in november 2026 te zien zijn tijdens de expositie in De Salon.
Locatie: De Salon - Ruimte voor Kunst, Markt 28 in Oudenbosch. De Salon zet kunst in voor het creëren van bijzondere ervaringen en maatschappelijke reflectie.
Data: De vernissage is vrijdag 6 november van 20.00 - 22.00 uur. De expositie vindt plaats gedurende drie weekenden in november 2026 (7-8, 14-15 en 21-22 november van 13.30 - 17.00 uur).
Bijzonderheden: Bij de expositie verschijnt een speciaal kunstprojectboek waarin alle deelnemende kunstenaars en hun werken worden gepresenteerd.
VERKENNING ONDERWERP
Naar aanleiding van de eerste bijeenkomst met alle kunstenaars is Marieke het onderwerp verder gaan verkennen. Als het leven je grenzen oplegt, dwingt dat je om je identiteit steeds opnieuw te definiëren. Je bent niet langer wat je zou kunnen zijn in een ideale wereld, maar wie je bent in de reactie op de realiteit. Deze benadering komt voort uit een deel van een sonnet van de Duitse dichter en denker Johann Wolfgang von Goethe. Het is de slotregel van zijn sonnet Natur und Kunst (1802).
"Wer Großes will, muß sich zusammenraffen; In der Beschränkung zeigt sich erst der Meister, Und das Gesetz nur kann uns Freiheit geben."
Vrij vertaald: Wie iets groots wil bereiken, moet zichzelf herpakken; pas in de beperking toont zich de meester en alleen de wet (de regel) kan ons echte vrijheid geven. Het dwingt je eigenlijk om meer de diepte in te gaan en tot de kern of de essentie te komen. Je hebt de energie niet meer om iets anders te zijn dan wie je werkelijk bent en dat zorgt voor authenticiteit, betekenis en puurheid. Dat is vervolgens een geschikt uitgangspunt om dingen te creëren en als dat lukt zijn de gemaakte dingen een weerspiegeling van jezelf. Marieke wil dit werk opbouwen uit verschillende levensfases die samen één verhaal vormen. Als basismateriaal gebruikt ze klei; één materiaal (een zelfgekozen beperking), maar wel een materiaal met veel mogelijkheden. Het is heel zacht en kwetsbaar, maar neemt wel een vaste vorm aan als het eenmaal is gedroogd.
ARTISTIEK ONDERZOEK
Het universele onderwerp 'identiteit' heeft Marieke persoonlijk en hanteerbaar gemaakt door haar eigen ontwikkeling als uitgangspunt te nemen. Op basis van verschillende filosofische en psychologische theorieën bouwde zij een conceptueel kader: de negen levensfases. De impact van haar vroege lichamelijke beperkingen op zowel haar fysieke als geestelijke welzijn, wilde ze zichtbaar en tastbaar maken in beeld. Dit leidde tot een intuïtief en zintuiglijk proces waarin het materiaal centraal staat. Door te kiezen voor één veelzijdig materiaal kon ze volledig de diepte in om tot de essentie te komen; het dwong haar om beeldend te denken. De constante wisselwerking tussen de theorie en de opbrengsten van de experimenten met het materiaal zorgde voor een organische proces. Het eindresultaat is een driedimensionaal document dat haar persoonlijke betekenis van identiteit vertaalt.
Proces van verschillende technieken.
EXPERIMENTEER FASE
Tijdens de eerste fase van het experimenteren legt Marieke de focus op het bewerken van het materiaal. Door de klei op verschillende manieren te bewerken onderzoekt ze mogelijkheden die passen bij het beeld dat ze neer wil zetten. Ze kiest daarbij technieken die de verschillende fases van het vormen van haar identiteit symboliseren: krassen, scheuren, hechten, schrapen, pletten, duwen, wrijven, insnoeren, kerven, steken, doorboren, fragmenteren, herschikken en prikken.
Resultaten van het onderzoek naar verschillende technieken.
ONDERBOUWING
"De combinatie van zo jong chronisch ziek worden, pas jaren later een diagnose (reumatoïde artritis) krijgen en vaak onbegrepen worden maakt het moeilijk om je identiteit te vormen. Het voelde als aan de zijlijn van het leven toekijken en me daar tegelijkertijd ook erg bewust van zijn. Vooral tijdens opleidingen en studies, maar ook in mijn dagelijkse sociale omgeving werd duidelijk dat ik niet kon voldoen aan de standaarden van de massa. Mijn lichaam, mijn leven en vooral mijn energie week daar ongewild vanaf. Dat gaf een machteloos en waardeloos gevoel waar ik decennia in eenzaamheid mee heb geworsteld. Dat de ziekte niet zichtbaar is aan de buitenkant hielp hierbij ook niet."
"Mijn kunstproject toont de levensloop als een voortdurende onderhandeling, getekend door een chronische ziekte. In een houten box komen negen kleitabletten te liggen; elk tablet vertegenwoordigt een levensfase van tien jaar. De reis beweegt van de onbeschreven Tabula Rasa, via de rauwe breuken van diagnose en de liminale stilte van het nu, naar een herwonnen autonomie en de uiteindelijke, rijke Tabula Plena. Klei registreert feilloos elke kras en rimpeling van het bestaan. De texturen nodigen uit om de fragiliteit, veerkracht en schoonheid van de kwetsbaarheid en de vergankelijkheid te voelen — zonder het werk daadwerkelijk aan te raken."
De negen levensfases:
- tabula rasa (0 - 10 jaar) : onbeschreven blad, fris, helder, nieuwgierig, onbevangen en open.
- fundament (10 - 20 jaar): opbouw, ziek worden (14 jaar), duurt lang voor diagnose komt (18 jaar), onzeker, ontkennen, onderdrukken, niet serieus genomen worden, niet vrij kunnen ontwikkelen en ontdekken, deze fase soort van overgeslagen.
- individuatie (20 - 30 jaar): diagnose verwerken, wakker geschud, met beide benen op de grond gezet, doorzetten, er toch iets van maken, omzeilen van beperkingen.
- analyse (30 - 40 jaar): poging tot aanvaarding, dagelijks leven zwaar, proberen te ontleden, vast te pakken en los te laten, vastklampen aan schijnveiligheid, rafelig, rommelig, veerkracht, discrepantie tussen wat ik wil en wat ik kan, van tijd tot tijd gevecht.
- liminaal (40 - 50 jaar) verlies autonomie, totale breakdown; depressie, stil, isolatie, eenzaamheid, overgang, drempel, onverschillig, vertragen, terug naar 0, overgave, voorzichtig nieuw begin maar met alle ervaringen en kennis.
- synthese (50 - 60 jaar): herpakken, regie, filteren, autonomie, wederopbouwen, verweven, nieuwe betekenis, langzaam weer in beweging, fenix, internaliseren, herschikken, construeren, overwinnen, omarmen, herstellen, herkaderen.
- zelfactualisatie (60 - 70 jaar): optimalisatie, alle talenten en mogelijkheden vol benutten, inkleuren van kleurplaat waarvan eerder de lijntjes zijn ontstaan, verzamelen, samenbrengen, creëren van iets diepgaands, potentie: piekfase, benutten, verrijken, volgroeien.
- compileren (70 - 80 jaar): opbrengsten oogsten, dankbaar, samenbrengen, als een wandelend museum/bibliotheek, waardevol, trots, ingekleurde kleurplaat, delen.
- tabula plena (zelfbedachte term) (80 - 90 jaar): voldaan, tevreden, voltooid, loslaten, punt erachter zetten, het is mooi geweest, ontzamelen (zelfbedacht woord), volbrengen, slagen, terugkijken, genoeg, verlangen naar rust, rusten in vrede.
"Momenteel bevind ik me met mijn 45 jaar middenin de vijfde fase; ik sta op een zeer belangrijk kantelpunt in mijn leven. Bovenop de drempel en ik ben er klaar voor om er vol overgave vanaf te stappen. Door voor mezelf het proces zo op te breken in de fases is het helder geworden dat het leven en ouder worden niet steeds moeilijker en moeizamer hoeft te zijn, maar dat de waarde vooral in de betekenis zit die ik nu kan geven aan alle ervaringen van de eerste 4 - 5 decennia. Het geeft vertrouwen, hoop en moed om iedere dag mezelf beter te leren kennen, iets te maken van mijn leven en me volwaardig te voelen. Niet zozeer ondanks het ziek zijn, maar vooral dankzij. Ik ben mezelf aan het worden."
Voorbereiding op tweede bijeenkomst.
VORMGEVINGSFASE
Na de tweede bijeenkomst met alle kunstenaars is Marieke nu bezig de onderzoeksresultaten te analyseren en het definitieve werk vorm te geven. De input na de verschillende feedbackrondes is verwerkt en de verschillende onderdelen waaruit het werk bestaat worden vervaardigd en samengesteld tot één geheel. Het bewust ongebakken laten van de kleitabletten benadrukt de kwetsbaarheid en sensitiviteit van het voortdurende proces van 'worden wie je bent'.
